Home / Kennisbank / Vertrouwen winnen van je team: de eerste opdracht van elke nieuwe leider

Vertrouwen winnen van je team: de eerste opdracht van elke nieuwe leider

Wie als nieuwe leider begint, krijgt een functie, een titel en een team. Wat je niet krijgt, is vertrouwen. Dat moet je verdienen, en meestal sneller dan je denkt. Vertrouwen winnen van je team is daarom de eerste opdracht van elke nieuwe leidinggevende, nog voor je eerste plan, je eerste reorganisatie of je eerste ambitieuze […]

Wie als nieuwe leider begint, krijgt een functie, een titel en een team. Wat je niet krijgt, is vertrouwen. Dat moet je verdienen, en meestal sneller dan je denkt. Vertrouwen winnen van je team is daarom de eerste opdracht van elke nieuwe leidinggevende, nog voor je eerste plan, je eerste reorganisatie of je eerste ambitieuze doelstelling. Zonder vertrouwen hoor je niet wat er echt speelt, worden je besluiten afgewacht in plaats van uitgevoerd en blijft je team beleefd op afstand.

Vertrouwen ontstaat niet door een goede kennismakingspresentatie. Het groeit in kleine momenten: het 1-op-1 waarin je echt luistert, de afspraak die je nakomt terwijl het druk is, de fout die je hardop toegeeft in het teamoverleg. Hieronder lees je hoe je in je eerste 100 dagen het vertrouwen van je team wint, waaraan je ziet dat het groeit of lekt, en wat je doet als het toch een keer breekt.

Waarom vertrouwen winnen bij je team voorgaat op alles

Een team dat zijn nieuwe leidinggevende nog niet vertrouwt, gedraagt zich voorzichtig. Mensen zeggen ja in het overleg en doen daarna wat ze altijd deden. Slecht nieuws komt laat of via een omweg bij je binnen en voorstellen blijven uit. Je ziet een team dat functioneert, maar je kijkt naar de buitenkant.

Dat is geen onwil. Je medewerkers hebben vaak al eerder een leidinggevende zien komen en gaan, en ze wachten af wat jouw komst voor hen betekent. Jouw taak is om die afwachting om te zetten in samenwerking. In het hubartikel over voor het eerst leidinggeven en de overstap van vakspecialist naar leider lees je hoe die eerste periode als geheel in elkaar zit. Hier zoomen we in op het fundament daaronder: het vertrouwen van je team winnen, en het daarna vasthouden.

Luisteren voordat je verandert

De verleiding is groot om snel te laten zien wat je waard bent. Je ziet in de eerste week al drie dingen die beter kunnen en je directeur verwacht resultaat. Toch kost niets zoveel vertrouwen als een nieuwe leidinggevende die verandert voordat hij begrijpt waarom de dingen zijn zoals ze zijn.

Plan in je eerste weken een gesprek van een uur met iedere medewerker afzonderlijk. Geen beoordeling, geen agenda vol doelen, maar een paar open vragen:

  • Wat werkt hier goed en moet ik vooral niet kapotmaken?
  • Waar loop je in je werk het vaakst tegenaan?
  • Wat heb je van een vorige leidinggevende gemist?
  • Als jij mijn stoel had, wat zou je als eerste aanpakken?

Schrijf op wat je hoort en vat aan het eind samen wat je hebt begrepen. Dat laatste is belangrijker dan het lijkt. Mensen vertrouwen een leider die laat zien dat hij luistert. Koppel daarna in een teamoverleg terug welke thema’s je in alle gesprekken hebt gehoord, zonder namen te noemen. Je team ziet dan dat hun inbreng ergens landt.

Luisteren betekent niet dat je maanden niets doet. Kleine ergernissen die snel op te lossen zijn, pak je direct aan. Zo zie je team dat er iets gebeurt met wat ze je vertellen.

Afspraken nakomen, juist de kleine

Vertrouwen bouw je zelden met grote gebaren. Het zit in de herhaling van kleine beloftes die je nakomt. Ik zoek het uit en laat het je vrijdag weten. Ik bespreek het met de directie. Ik kijk volgende week naar je voorstel. Elke keer dat zo’n zin wordt gevolgd door actie, groeit het vertrouwen. Elke keer dat het stil blijft, lekt er wat weg.

Jij vergeet die kleine toezeggingen sneller dan je medewerker. Voor jou was het een van de twintig gesprekken die week, voor hem het enige. Daarom helpt een simpele gewoonte: noteer elke toezegging direct, met een datum. Kun je een afspraak niet nakomen, meld dat dan voor de deadline en geef een nieuwe datum. Een uitgestelde belofte die je zelf meldt, kost geen vertrouwen. Een vergeten belofte wel. En zeg vaker nee of nog niet: een eerlijk nee bouwt meer op dan een ja die niets oplevert.

Gratis pdf

Acht vragen voor elke vrijdag

Sluit je week bewust af. Acht scherpe vragen die laten zien wat er echt speelde, wat beter kan en waar je aandacht volgende week heen moet.

Voorspelbaar zijn als leidinggevende

Mensen vertrouwen een leider van wie ze weten hoe hij reageert. Je gedrag mag niet afhangen van je humeur of je drukte. Als je op maandag ontspannen reageert op een fout en op donderdag uitvalt over dezelfde fout, leert je team één ding: voorzichtig zijn en eerst je stemming peilen.

Voorspelbaarheid zit in drie dingen. In je ritme: een vast teamoverleg, vaste 1-op-1’s die doorgaan als het druk is, een agenda die je team kan inzien. In je criteria: leg uit waarop je besluiten baseert, zodat mensen jouw keuzes kunnen voorspellen voordat je ze maakt. En in je reactie op slecht nieuws: wie met een probleem bij je komt, moet zeker weten dat hij niet de schuld krijgt van het brengen ervan.

Dat laatste weegt het zwaarst. Hoe je reageert op de eerste medewerker die met een fout of een tegenvaller binnenloopt, bepaalt of de rest van het team dat ook gaat doen. Bedank voor het melden, vraag wat er nodig is en bespreek pas later wat er beter kan. Hoe je zo vanaf het begin gezag opbouwt zonder afstand te creëren, lees je in het artikel over gezag opbouwen als startende manager.

Fouten toegeven en vertrouwelijk blijven

Twee gedragingen hebben een onevenredig grote invloed op het vertrouwen van je team. De eerste is hoe je met je eigen fouten omgaat. De tweede is wat je doet met informatie die mensen je in vertrouwen geven.

Je eigen fouten benoemen

Veel nieuwe leidinggevenden denken dat ze geen fouten mogen maken, omdat dat hun positie zou ondermijnen. Het omgekeerde is waar. Je team ziet je fouten toch. De vraag is alleen of je ze zelf benoemt of dat je ze wegpoetst. Zeg in het teamoverleg gewoon: ik heb die planning te optimistisch ingeschat, de volgende keer stem ik eerst met jullie af. Dat laat zien dat fouten hier besproken mogen worden, en dat maakt je team eerlijker tegenover jou.

Wat in een 1-op-1 gezegd wordt, blijft daar

In je eerste maanden hoor je veel. Over spanningen tussen collega’s, over privésituaties, over twijfels aan de koers van het bedrijf. Eén keer iets doorvertellen dat in vertrouwen werd gedeeld, en het nieuws gaat sneller rond dan je denkt. Wees vooraf duidelijk over wat je wel en niet vertrouwelijk kunt houden. Gaat het over integriteit of veiligheid, dan kun je dat niet voor je houden, en dat zeg je eerlijk. Al het andere blijft tussen jullie, ook in het MT-overleg en ook als het verleidelijk is om een voorbeeld te geven.

Vertrouwen geven om het vertrouwen van je team te winnen

Vertrouwen werkt in twee richtingen. Een leidinggevende die elke mail meeleest en elke beslissing zelf wil nemen, krijgt een team dat zich gecontroleerd voelt en weinig vertrouwen teruggeeft. Wil je vertrouwen winnen van je team, dan moet je het eerst geven.

Dat betekent niet dat je blind loslaat. Je geeft vertrouwen in stappen, passend bij de ervaring van de medewerker en het risico van de taak. Spreek af wat het resultaat moet zijn, wanneer je bijpraat en waar de grenzen liggen. Laat de manier waarop over aan de medewerker. Hoe je dat verschil per persoon maakt, lees je in het artikel over leidinggeven aan professionals zonder te micromanagen.

Gaat het een keer mis nadat je iemand ruimte gaf, trek die ruimte dan niet direct terug. Bespreek wat er gebeurde, wat de medewerker ervan leerde en wat je de volgende keer anders afspreekt. Juist op dat moment laat je zien dat je vertrouwen geen voorwaardelijk cadeautje is dat bij de eerste fout weer wordt ingeleverd.

Signalen dat het vertrouwen groeit of lekt

Vertrouwen kun je aflezen aan gedrag. Kijk na een maand of twee bewust naar wat er verandert in je team.

Het vertrouwen groeit als

  • medewerkers met slecht nieuws komen voordat het escaleert;
  • er in het teamoverleg tegengesproken wordt, ook tegen jou;
  • mensen ongevraagd ideeën aandragen of iets persoonlijks delen;
  • je dingen hoort die niet in een officieel verslag staan.

Het vertrouwen lekt als

  • gesprekken op de gang stilvallen zodra je binnenkomt;
  • je problemen pas hoort als ze al groot zijn, of via een ander;
  • iedereen het in het overleg met je eens is en daarna niets verandert;
  • medewerkers hun communicatie met jou vooral per mail doen, met de directie in de cc.

Zie je vooral het tweede rijtje, kijk dan eerst naar je eigen gedrag. Welke afspraak kwam je niet na? Hoe reageerde je op de laatste tegenvaller? Heb je iets veranderd zonder het team mee te nemen?

Herstellen na een breuk in vertrouwen

Ook met de beste bedoelingen gaat het weleens mis. Je neemt een besluit dat slecht valt of je komt een belangrijke toezegging niet na. De reflex is om te hopen dat het overwaait. Dat gebeurt zelden. Een breuk die je niet bespreekt, blijft onder de oppervlakte doorwerken.

Herstel begint met het benoemen. Ga het gesprek aan met wie geraakt is, en als het team als geheel geraakt is, doe dat in het teamoverleg. Zeg concreet wat je deed, wat het effect was en wat je anders gaat doen. Geen lange uitleg, want dat klinkt als verdediging. Vraag daarna wat de ander nodig heeft om weer verder te kunnen.

Daarna komt het belangrijkste deel: de herhaling. Vertrouwen herstel je niet in één gesprek. Je herstelt het door de weken daarna precies te doen wat je hebt toegezegd, ook als niemand meer kijkt. Reken erop dat het langer duurt dan het bouwen ervan. Een coach of ervaren collega ziet vaak sneller welk patroon in jouw gedrag het vertrouwen van je team onder druk zet.

Veelgestelde vragen over vertrouwen winnen van je team

Hoe lang duurt het om het vertrouwen van je team te winnen?

Een vast aantal weken is er niet, maar reken op enkele maanden voordat je merkt dat mensen echt open tegen je zijn. De eerste signalen zie je vaak na zes tot acht weken: iemand die eerder met een probleem komt, of iemand die in het overleg durft tegen te spreken. Heeft een vorige leidinggevende het vertrouwen beschadigd, dan duurt het langer. Consistentie weegt dan zwaarder dan snelheid.

Wat is de grootste fout bij vertrouwen winnen als nieuwe leider?

De meest gemaakte fout is te snel veranderen. Een nieuwe leider die in de eerste weken processen omgooit of nieuwe doelen oplegt zonder eerst te luisteren, geeft het team het signaal dat hun ervaring er niet toe doet. Een tweede veelgemaakte fout is toezeggingen doen die je niet waarmaakt. Kleine beloftes die je vergeet, wegen voor je team zwaarder dan je denkt, omdat ze laten zien hoe betrouwbaar je bent als het erop aankomt.

Hoe win je vertrouwen als je oud-collega’s leidinggevende wordt?

Bij oud-collega’s heb je al een relatie, maar die is gebouwd op gelijkwaardigheid. Benoem in een persoonlijk gesprek dat de verhouding verandert en spreek af dat je het bespreekt als het schuurt. Behandel iedereen volgens dezelfde maatstaf, ook de collega met wie je altijd het meest optrok. Deel geen informatie uit het MT-overleg meer in de wandelgang om er nog bij te horen. Je oud-collega’s vertrouwen je juist meer als je eerlijk bent over je nieuwe rol dan als je doet alsof er niets veranderd is.

Kun je als leidinggevende te veel vertrouwen geven?

Ja, als je vertrouwen verwart met afwezigheid. Een medewerker zonder ervaring met een complexe taak laten zitten, voelt voor hem niet als vertrouwen maar als in de steek gelaten worden. Geef vertrouwen daarom in stappen, afgestemd op ervaring en risico. Spreek af wat het resultaat moet zijn en wanneer jullie bijpraten. Loslaten zonder afspraken eindigt vaak met een leidinggevende die alles weer naar zich toe trekt.

Hoe merk je dat je team je niet vertrouwt?

Je merkt het vooral aan wat er niet gebeurt. Slecht nieuws komt laat of via anderen, er wordt in het overleg weinig tegengesproken en ideeën blijven uit. Gesprekken vallen stil als je binnenkomt en mensen communiceren liever per mail dan in een gesprek. Ook overdreven instemming is een signaal: als iedereen het altijd met je eens is en daarna weinig verandert, houdt je team zich op de vlakte. Kijk bij die signalen eerst naar je eigen gedrag in de afgelopen weken, want daar zit meestal de oorzaak.

Vertrouwen winnen van je team is geen project dat je in de eerste maand afrondt en daarna afvinkt. Het is een gewoonte die je in je eerste 100 dagen neerzet en daarna elke week onderhoudt: luisteren voordat je verandert, je afspraken nakomen, voorspelbaar reageren, je fouten benoemen en vertrouwen geven om het terug te krijgen.

Kies deze week één van die gedragingen en let er bewust op in je 1-op-1’s en je teamoverleg. Merk je dat je daar een sparringpartner bij kunt gebruiken, dan kijkt SiET graag met je mee naar hoe jij het vertrouwen van je team wint en vasthoudt in je nieuwe rol.

Even sparren over jouw leiderschap?

Laat je gegevens achter, dan plannen we een impactcall van dertig minuten. We kijken waar jij staat, wat je wilt ontwikkelen en of SiET! daarbij past. Past het niet, dan zeggen we dat gewoon.

Reactie binnen één werkdag
← Terug naar kennisbank

Plan nu je impactcall

Dit artikel is geschreven door Edwin Webster, oprichter van SiET! LEIDERSCHAP. Edwin begeleidt al jarenlang ondernemers, directeuren en managers op topniveau in leiderschapstransformatie, met een sterke focus op verantwoordelijkheid, bewustzijn en duurzame impact.

Neem contact op
Ben jij de leider waarvoor SiET! is ontwikkeld?

Download de brochure en ontdek hoe SiET! leiders helpt groeien.

Direct beschikbaar als PDF