Home / Kennisbank / Goede leidinggevende: wat je mensen echt van je verwachten

Goede leidinggevende: wat je mensen echt van je verwachten

Vraag tien medewerkers wat een goede leidinggevende is en je krijgt zelden een lijst met competenties. Je hoort iets veel concreters. Dat ik weet wat er van me verwacht wordt. Dat ik bij haar terecht kan als het vastloopt. Dat hij eerlijk zegt hoe het zit, ook als dat vervelend is. Medewerkers beoordelen je op […]

Vraag tien medewerkers wat een goede leidinggevende is en je krijgt zelden een lijst met competenties. Je hoort iets veel concreters. Dat ik weet wat er van me verwacht wordt. Dat ik bij haar terecht kan als het vastloopt. Dat hij eerlijk zegt hoe het zit, ook als dat vervelend is. Medewerkers beoordelen je op wat ze dagelijks merken: in het teamoverleg, in de 1-op-1 en als ze met een probleem binnenlopen.

Voor een nieuwe leidinggevende is dat goed nieuws. Wat je team van je verwacht, is te achterhalen en voor een groot deel waar te maken. In dit artikel lees je welke zes verwachtingen medewerkers in de praktijk het vaakst hebben, hoe ze eruitzien als je ze wel en niet waarmaakt, en hoe je in je eerste weken ophaalt wat jouw mensen specifiek van jou nodig hebben.

Wat medewerkers bedoelen met een goede leidinggevende

De meeste medewerkers hebben een scherp beeld van een goede leidinggevende, en een nog scherper beeld van een slechte. Wat opvalt als je doorvraagt: het gaat zelden over charisma of visie. Het gaat over betrouwbaarheid in kleine dingen. Doet hij wat hij zegt? Weet ik waar ik sta? Krijg ik antwoord als ik iets vraag?

Die verwachtingen zijn redelijk voorspelbaar, ook al verschilt de nadruk per persoon. Maar vrijwel iedereen noemt dezelfde zes thema’s: duidelijkheid, beschikbaarheid, eerlijkheid, ruimte, erkenning en de bereidheid om knopen door te hakken. Ze vormen samen het fundament onder de overstap die in het hubartikel over voor het eerst leidinggeven als vakspecialist wordt beschreven.

Besef daarbij dat je team je vanaf dag één vergelijkt met je voorganger. Je begint dus nooit met een schone lei, maar met verwachtingen die al gevormd waren voordat je binnenkwam.

Duidelijkheid: weten waar je aan toe bent

De verwachting die medewerkers het vaakst noemen, is duidelijkheid. Ze willen weten wat de prioriteiten zijn, waarop ze worden beoordeeld en wie waarover beslist. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk ontbreekt het verrassend vaak. Een medewerker werkt twee weken aan een offerte waarvan jij al wist dat de klant afhaakt.

Onduidelijkheid kost energie, ook als niemand erover klaagt. Mensen gaan raden, dubbel checken of wachten tot jij iets zegt.

Hoe je het waarmaakt

  • Benoem elke week in het teamoverleg de twee of drie dingen die voorgaan, en wat dus mag wachten.
  • Spreek bij elke opdracht af wat het resultaat is, wanneer het klaar moet zijn en waar de medewerker zelf over beslist.
  • Verandert er iets in de prioriteiten, vertel dan ook waarom. Een koerswijziging zonder uitleg voelt als willekeur.

Een goede leidinggevende is voorspelbaar in wat hij belangrijk vindt. Je team moet kunnen navertellen waar jij op stuurt.

Beschikbaarheid zonder dat je overal bovenop zit

Medewerkers willen bij je terecht kunnen. Een goede leidinggevende is bereikbaar op de momenten dat het ertoe doet. Dat is iets anders dan altijd beschikbaar zijn of overal bij willen zitten.

In je eerste maanden ga je hier makkelijk mis, in twee richtingen. Of je zit de hele dag in overleggen met het MT, waardoor je team je nauwelijks ziet. Of je deur staat altijd open en je wordt elke tien minuten gestoord. In het eerste geval voelen je mensen zich in de steek gelaten, in het tweede krijgen ze een gehaaste leidinggevende die half luistert.

Hoe je het waarmaakt

Maak beschikbaarheid voorspelbaar. Plan vaste 1-op-1’s die altijd doorgaan, ook als het druk is. Spreek af hoe je bereikbaar bent voor urgente zaken en wat kan wachten tot het volgende overleg. En als iemand binnenloopt terwijl je midden in iets zit, zeg dan eerlijk: ik heb nu vijf minuten, of ik kom er om drie uur bij je op terug. Medewerkers accepteren grenzen prima, zolang je je afspraak nakomt.

Gratis pdf

Acht vragen voor elke vrijdag

Sluit je week bewust af. Acht scherpe vragen die laten zien wat er echt speelde, wat beter kan en waar je aandacht volgende week heen moet.

Eerlijkheid, ook als het nieuws tegenvalt

Medewerkers verwachten dat je eerlijk bent over hoe ze functioneren, over wat er in de organisatie speelt en over wat je wel en niet kunt beloven. Wat ze het meest beschadigt, is niet slecht nieuws. Het is slecht nieuws dat te laat komt, of via de wandelgang.

Een herkenbare situatie: een medewerker levert al maanden werk af dat net onder de maat is. Jij corrigeert het stilletjes zelf, omdat je het gesprek ongemakkelijk vindt. In de beoordeling komt het er ineens uit. De medewerker is overvallen en terecht boos, omdat hij nooit de kans kreeg om er iets aan te doen.

Eerlijkheid geldt ook naar boven. Als er een reorganisatie aankomt die je nog niet mag delen, verzin dan geen verhaal. Zeg dat er dingen spelen waar je nog niets over kunt zeggen, en dat je het team informeert zodra dat kan.

Hoe je het waarmaakt

Geef feedback dicht op het moment, kort en concreet. Beloof niets waarvan je niet zeker bent dat je het kunt waarmaken, zoals een salarisverhoging die nog niet is goedgekeurd. En als je een fout maakt, zeg dat dan ook. Een goede leidinggevende die eigen fouten benoemt, maakt het voor het team veiliger om dat ook te doen.

Ruimte om het werk zelf in te vullen

Hoe ervarener je medewerkers, hoe sterker deze verwachting. Ze willen dat je het resultaat helder maakt en hen daarna de ruimte geeft om zelf te bepalen hoe ze er komen.

Voor een nieuwe leidinggevende die zelf goed was in het vak, is dit lastig. Je ziet dat het sneller of beter kan, en je wilt dat ook zeggen. Doe je dat steeds, dan leert je team dat het niet uitmaakt wat ze zelf bedenken. Hoe je sturing en vrijheid in balans brengt, lees je in het artikel over leidinggeven aan professionals zonder te micromanagen.

Hoe je het waarmaakt

Spreek per medewerker af hoeveel ruimte er is. Bij iemand die een taak al jaren doet, vraag je alleen om een seintje als er iets afwijkt. Bij iemand die er net mee begint, plan je een paar momenten om tussentijds te kijken. Ruimte geven betekent niet dat je verdwijnt, wel dat je vertrouwt op de afspraak.

Erkenning die specifiek is

Medewerkers willen gezien worden voor wat ze bijdragen. Niet met een algemeen goed gedaan allemaal aan het eind van het kwartaal, maar met erkenning waaruit blijkt dat je echt weet wat iemand heeft gedaan. Goed gedaan voelt als een beleefdheid. Ik zag dat je die klant gisteren zelf hebt teruggebeld en het probleem hebt opgelost voordat het escaleerde, dat scheelde ons een hoop gedoe: dat voelt als gezien worden.

Engagementonderzoek, zoals dat van Gallup, laat al jaren zien dat erkenning sterk samenhangt met betrokkenheid. Wie nooit hoort dat zijn werk ertoe doet, gaat op de automatische piloot werken, of op zoek naar een plek waar dat wel gebeurt.

Hoe je het waarmaakt

Let op wat goed gaat, en zeg het hardop. Doe dat bij voorkeur kort na het moment zelf en noem concreet wat je zag. Vraag in een 1-op-1 ook hoe iemand erkenning het liefst ontvangt. De een vindt een compliment in het teamoverleg prima, de ander krijgt het liever onder vier ogen. Een goede leidinggevende geeft erkenning ook aan wie stil en betrouwbaar het werk doet, en niet uitsluitend aan de mensen die het meest zichtbaar zijn.

Een goede leidinggevende hakt knopen door

De zesde verwachting wordt vaak onderschat, juist door nieuwe leidinggevenden die het team willen meenemen. Medewerkers waarderen het als je hun mening vraagt. Maar ze verwachten ook dat je daarna beslist. Een besluit dat weken blijft liggen omdat je nog meer input wilt of niemand voor het hoofd wilt stoten, is voor je team frustrerender dan een besluit waar ze het niet helemaal mee eens zijn.

Een voorbeeld uit de praktijk: twee medewerkers hebben een conflict over wie een grote klant mag bedienen. Lukt het ze na twee gesprekken niet samen, dan wachten ze op jou. Blijf je dan schuiven, dan concludeert het hele team dat lastige kwesties bij jou blijven hangen. Dat ondermijnt je gezag meer dan welk onpopulair besluit ook.

Hoe je het waarmaakt

Maak vooraf duidelijk hoe een besluit tot stand komt. Vraag je input en beslis je zelf, of ligt het besluit bij het team? Geef een termijn waarop je beslist, en houd je daaraan. Leg na het besluit kort uit welke afwegingen je hebt gemaakt, ook als je weet dat niet iedereen het ermee eens is.

Zo haal je als goede leidinggevende de verwachtingen van je team op

De zes thema’s zijn een vertrekpunt, maar elk team legt eigen accenten. Haal daarom actief op wat jouw mensen verwachten, in plaats van het in te vullen vanuit je eigen ervaring als medewerker.

Plan in de eerste twee tot drie weken een kennismakingsgesprek met iedere medewerker afzonderlijk. Neem er een uur voor en laat de medewerker vooral praten. Vragen die goed werken:

  1. Wat deed een eerdere leidinggevende waar je echt iets aan had?
  2. Wat wil je dat ik zeker niet doe?
  3. Hoe wil je op de hoogte blijven, en hoe vaak wil je me spreken?
  4. Waar wil je zelf over beslissen, en waar wil je juist dat ik knopen doorhak?
  5. Hoe weet ik dat het niet goed met je gaat?

Noteer de antwoorden en zoek naar patronen. Als vier van de zes mensen zeggen dat ze in het verleden te laat hoorden waar ze stonden, weet je waar je moet beginnen. Koppel daarna in een teamoverleg terug wat je hebt gehoord en wat je ermee gaat doen. Zo maak je je toezeggingen zichtbaar en kan je team je erop aanspreken.

Waarmaken is daarna een kwestie van ritme. Toets na een paar maanden in de 1-op-1 of het lukt: wat doe ik goed, wat mis je nog? Wil je je eerste maanden als geheel goed inrichten, lees dan ook het artikel over je eerste 100 dagen strategisch inrichten.

Veelgestelde vragen over een goede leidinggevende

Wat maakt iemand een goede leidinggevende?

Volgens medewerkers zelf is een goede leidinggevende vooral iemand die betrouwbaar is in het dagelijkse werk. Je weet wat er van je verwacht wordt, je kunt bij hem of haar terecht als het vastloopt en je krijgt eerlijke feedback op tijd. Daarnaast noemen medewerkers ruimte om het werk zelf in te vullen, erkenning voor wat ze bijdragen en een leidinggevende die beslissingen neemt in plaats van ze te laten liggen. Charisma wordt veel minder vaak genoemd.

Wat verwachten medewerkers van een nieuwe leidinggevende?

In de eerste weken verwachten medewerkers vooral dat je luistert voordat je dingen verandert. Ze willen weten wie je bent, hoe je werkt en wat je belangrijk vindt. Tegelijk willen ze snel duidelijkheid over prioriteiten en over hoe beslissingen worden genomen. Veel medewerkers vergelijken je onbewust met je voorganger. Maak dat bespreekbaar door in een kennismakingsgesprek te vragen wat ze bij een eerdere leidinggevende misten.

Hoe kom je erachter wat je team van je verwacht?

De meest directe manier is ernaar vragen in een persoonlijk gesprek met iedere medewerker. Stel concrete vragen, zoals wat een vorige leidinggevende deed waar ze echt iets aan hadden en wat je zeker niet moet doen. Een groepsgesprek levert vaak sociaal wenselijke antwoorden op, omdat mensen zich aanpassen aan wat anderen zeggen. Koppel na de gesprekken terug wat je hebt gehoord en wat je ermee doet. Herhaal de vraag na een paar maanden in de 1-op-1.

Hoe beschikbaar moet een leidinggevende zijn?

Beschikbaar genoeg dat medewerkers weten dat ze bij je terecht kunnen als het nodig is, maar niet zo beschikbaar dat je de hele dag gestoord wordt. Voorspelbaarheid is belangrijker dan hoeveelheid. Vaste 1-op-1’s die altijd doorgaan, een vast teamoverleg en een duidelijke afspraak over hoe je bereikbaar bent voor urgente zaken geven je team houvast. Kun je even niet, zeg dan wanneer je wel tijd hebt en kom die afspraak na.

Wat is het verschil tussen een goede leidinggevende en een aardige leidinggevende?

Een aardige leidinggevende vermijdt ongemak, een goede leidinggevende neemt het voor lief als het nodig is. Aardig zijn voelt in het begin prettig, maar als je kritiek inslikt of besluiten uitstelt om niemand teleur te stellen, voelt je team zich op den duur in de steek gelaten. Medewerkers waarderen vriendelijkheid, maar ze vertrouwen vooral op eerlijkheid en duidelijkheid. Je kunt prima allebei zijn: warm in de omgang en helder in je verwachtingen, feedback en beslissingen.

Een goede leidinggevende worden begint met begrijpen wat je mensen van je nodig hebben. Duidelijkheid, beschikbaarheid, eerlijkheid, ruimte, erkenning en beslissingen: geen van die zes vraagt bijzondere talenten. Ze vragen wel dat je ze elke week opnieuw waarmaakt, ook als het druk is en het makkelijker voelt om een gesprek uit te stellen.

Begin daarom met vragen. Haal in je eerste weken op wat je team verwacht, maak zichtbaar wat je ermee doet en toets regelmatig of het lukt. Merk je dat je daarbij een sparringpartner kunt gebruiken, dan helpt begeleiding vanuit SiET je om in je eerste maanden de leidinggevende te worden die je team nodig heeft.

Even sparren over jouw leiderschap?

Laat je gegevens achter, dan plannen we een impactcall van dertig minuten. We kijken waar jij staat, wat je wilt ontwikkelen en of SiET! daarbij past. Past het niet, dan zeggen we dat gewoon.

Reactie binnen één werkdag
← Terug naar kennisbank

Plan nu je impactcall

Dit artikel is geschreven door Edwin Webster, oprichter van SiET! LEIDERSCHAP. Edwin begeleidt al jarenlang ondernemers, directeuren en managers op topniveau in leiderschapstransformatie, met een sterke focus op verantwoordelijkheid, bewustzijn en duurzame impact.

Neem contact op
Ben jij de leider waarvoor SiET! is ontwikkeld?

Download de brochure en ontdek hoe SiET! leiders helpt groeien.

Direct beschikbaar als PDF