Home / Kennisbank / Nieuwe manager: je eerste 100 dagen strategisch ingericht

Nieuwe manager: je eerste 100 dagen strategisch ingericht

Als nieuwe manager krijg je zelden een handleiding mee. Je krijgt een team, een paar doelen op papier en de verwachting dat het snel beter gaat. Tegelijk kijkt iedereen naar je: medewerkers willen weten wat er verandert, je eigen leidinggevende wil resultaat zien en je oud-collega’s vragen zich af of je nog dezelfde persoon bent. […]

Als nieuwe manager krijg je zelden een handleiding mee. Je krijgt een team, een paar doelen op papier en de verwachting dat het snel beter gaat. Tegelijk kijkt iedereen naar je: medewerkers willen weten wat er verandert, je eigen leidinggevende wil resultaat zien en je oud-collega’s vragen zich af of je nog dezelfde persoon bent. Die druk verleidt veel mensen tot haast. Ze gooien direct dingen om, of ze blijven juist hangen in het werk dat ze al kenden.

Een 100-dagenplan geeft je houvast. Niet als star schema, wel als volgorde die logisch is: eerst begrijpen, dan laten zien dat je iets kunt verbeteren, daarna pas koers en ritme neerzetten. In dit artikel lees je per fase wat je doet, wat je bewust laat liggen en waar het in de praktijk vaak misgaat.

Waarom de eerste 100 dagen als nieuwe manager zo zwaar wegen

In de eerste maanden vormt je team een beeld van jou dat lang blijft hangen. Mensen kijken niet naar wat je zegt in je kennismakingsmail, ze kijken naar wat je doet. Kom je op tijd bij afspraken? Luister je echt als iemand binnenloopt met een probleem, of kijk je half naar je scherm? Neem je een besluit als het nodig is, of schuif je het voor je uit?

Daar komt bij dat je in deze periode iets hebt wat later verdwijnt: de ruimte om vragen te stellen zonder dat het vreemd is. Een nieuwe manager mag naïeve vragen stellen. Waarom houden we dit overleg op maandag? Wie besluit eigenlijk over de planning? Na een half jaar worden diezelfde vragen ongemakkelijk, omdat men verwacht dat je het antwoord allang weet. Gebruik die ruimte dus bewust.

Maak je net de overstap van vakspecialist naar leidinggevende, lees dan ook het artikel over voor het eerst leidinggeven en de stap van vakspecialist naar leider. Hier gaat het vooral om de praktische inrichting van die eerste honderd dagen.

Fase 1 (dag 1 tot 30): luisteren en in kaart brengen

De eerste maand is een verkenning. Je doel is niet om indruk te maken, maar om een eerlijk beeld te krijgen van het team, het werk en de verwachtingen eromheen. Dat lukt alleen als je mensen echt spreekt, één voor één, en als je daarbij meer vraagt dan vertelt.

Kennismakingsgesprekken met iedere medewerker

Plan in de eerste twee weken met elke medewerker een gesprek van drie kwartier. Houd de vragen eenvoudig en stel ze aan iedereen, zodat je antwoorden kunt vergelijken. Wat gaat er goed in dit team en wat moeten we vooral niet kapotmaken? Waar loop je in je werk tegenaan? Wat heb je van een leidinggevende nodig? Wat zou jij als eerste aanpakken als je mijn plek had?

Schrijf de antwoorden op en zoek naar patronen. Als vijf van de zeven mensen los van elkaar klagen over dezelfde overdracht met de planningsafdeling, heb je iets belangrijks gevonden. Komt één persoon steeds terug op een conflict met een collega, dan noteer je dat ook, maar als aandachtspunt en niet meteen als probleem dat jij moet oplossen.

De harde kant: cijfers, afspraken en lopende zaken

Naast gesprekken breng je de feiten in kaart. Welke doelen staan er voor dit jaar? Welke projecten lopen er en hoe staan die ervoor? Welke afspraken zijn er gemaakt met medewerkers over ontwikkeling, uren of salaris? Een nieuwe manager die na drie maanden hoort dat de voorganger iemand een promotie had beloofd, heeft een probleem dat in week twee al zichtbaar was.

Wat je in fase 1 juist laat liggen

De eerste maand draait net zo goed om wat je niet doet. De verleiding is groot om snel te laten zien dat je er bent. Toch zijn er een paar dingen die je beter kunt uitstellen.

  • Grote structuurwijzigingen. Je ziet misschien na een week al dat de taakverdeling scheef is. Maar je weet nog niet waarom het zo gegroeid is, en vaak zit daar een reden achter.
  • Oordelen over mensen. Je eerste indruk van een medewerker is gekleurd door één gesprek of door wat anderen over hem zeggen. Geef iedereen de kans om zich in een paar situaties te laten zien.
  • Kritiek op je voorganger. Medewerkers hebben jaren met die persoon gewerkt. Wie de vorige leidinggevende afkraakt, kraakt indirect ook het werk van het team af.
  • Zelf het vakwerk oppakken. Kom je uit het team zelf, dan ligt bijspringen voor de hand als het druk is. Doe dat met mate. Elke middag achter het vakwerk ben je niet bezig met je nieuwe rol.

Dat betekent niet dat je passief bent. Je bent zichtbaar, je zit bij overleggen en je reageert als er iets acuut misgaat. Alleen de grote koerswijzigingen bewaar je voor later, als je weet waar je over praat.

Gratis pdf

Acht vragen voor elke vrijdag

Sluit je week bewust af. Acht scherpe vragen die laten zien wat er echt speelde, wat beter kan en waar je aandacht volgende week heen moet.

Fase 2 (dag 30 tot 60): eerste quick wins als nieuwe manager

Na een maand heb je genoeg gehoord om een paar dingen te verbeteren. Dat is het moment voor quick wins: kleine, zichtbare aanpassingen die het werk voor je team direct makkelijker maken. Ze lossen een echt probleem op en ze laten zien dat je hebt geluisterd.

Hoe je de juiste quick wins kiest

Een goede quick win voldoet aan drie voorwaarden. Het probleem is door meerdere mensen genoemd. Je kunt het binnen een paar weken oplossen zonder lange besluitvorming. En het team merkt het resultaat in het dagelijks werk. Denk aan een wekelijks overleg dat altijd uitloopt en dat je terugbrengt naar een vaste agenda van een half uur.

Koppel de verbetering expliciet terug aan wat je hebt gehoord. Zeg in het teamoverleg bijvoorbeeld: “In de gesprekken gaven de meesten van jullie aan dat het maandagoverleg te lang duurt. Vanaf volgende week proberen we dit.”

Wat je in fase 2 vermijdt

Quick wins kunnen ook tegen je werken. Kies je iets wat vooral jou ergert, dan ervaart het team het als een persoonlijke voorkeur. Grijp je in bij een ander team zonder overleg, dan heb je in maand twee al een conflict met een collega-manager. En pak je te veel tegelijk aan, dan raakt je team het overzicht kwijt. Twee of drie verbeteringen die echt landen, zijn meer waard dan acht halve.

Je eerste lastige gesprekken

In deze fase komen ook de eerste moeilijke gesprekken op je pad. Een medewerker die afspraken niet nakomt, iemand die zich gepasseerd voelt omdat hij zelf op jouw functie solliciteerde, of een spanning tussen twee collega’s die al jaren sluimert. Schuif die gesprekken niet voor je uit. Hoe langer je wacht, hoe meer het team concludeert dat ook de nieuwe manager het laat lopen. De gespreksvaardigheden voor leidinggevenden helpen je die gesprekken goed voor te bereiden.

Fase 3 (dag 60 tot 100): richting en ritme neerzetten

In de laatste fase stap je van verbeteren naar sturen. Je kent het team, je hebt vertrouwen opgebouwd en je weet hoe de organisatie om je heen werkt. Nu maak je duidelijk waar het team naartoe gaat en hoe jullie daar samen aan werken.

Richting: waar staan we over een jaar?

Richting hoeft geen visiedocument van tien pagina’s te zijn. Het gaat om een helder antwoord op een paar vragen. Waar is dit team over twaalf maanden beter in dan nu? Welke twee of drie prioriteiten gaan voor alles? En wat gaan we bewust niet meer doen? Die laatste vraag wordt vaak overgeslagen, terwijl teams juist vastlopen omdat er steeds werk bij komt en er nooit iets af gaat.

Werk die richting niet alleen uit. Bespreek een eerste versie met je team, laat ze erop schieten en pas aan waar het beter kan. Dan wordt het een gezamenlijk verhaal en niet het plan van de nieuwe baas. Leg het daarna voor aan je eigen leidinggevende, zodat je koers aansluit bij wat de organisatie verwacht.

Ritme: vaste momenten die houvast geven

Ritme is minstens zo belangrijk als richting. Een wekelijks teamoverleg met een vaste opbouw. Een tweewekelijks 1-op-1 gesprek met iedere medewerker, waarin het niet alleen over de planning gaat maar ook over hoe het met diegene gaat. Een maandelijks moment waarop je samen terugkijkt op de prioriteiten. Dat ritme beschermt jou ook: als medewerkers weten dat er elke week een vast moment is, lopen ze minder vaak tussendoor binnen met vragen die kunnen wachten.

Wat je in fase 3 vermijdt

Vermijd vooral twee dingen. Een richting die zo algemeen is dat niemand er iets mee kan, zoals “we willen klantgerichter werken” zonder dat duidelijk is wat er morgen anders gaat. En een ritme dat je zelf niet volhoudt. Een 1-op-1 dat je drie keer op rij verzet, zegt je medewerker meer dan welk plan ook. Begin liever met minder vaste momenten die je wél nakomt.

Je leidinggevende en collega-managers meenemen

Een nieuwe manager richt zich vaak volledig op het eigen team en vergeet de laag erboven en ernaast. Toch bepaalt die omgeving voor een groot deel of je plannen slagen. Je eigen leidinggevende moet weten wat je doet en waarom. Collega-managers moeten weten wat jouw veranderingen voor hun teams betekenen.

Plan aan het begin een gesprek met je leidinggevende over de verwachtingen: wat moet er over honderd dagen zichtbaar anders zijn, en waar mag je zelf over beslissen? Spreek af dat je na elke fase kort terugkoppelt wat je hebt gezien en wat je van plan bent.

Bij collega-managers werkt een informele aanpak vaak beter. Een kop koffie in de eerste weken, een vraag hoe zij tegen jouw team aankijken, een seintje vooraf als je iets wijzigt dat hun werk raakt. Zo heb je bondgenoten op het moment dat je hun steun nodig hebt.

Valkuilen die een nieuwe manager vaak pas achteraf ziet

Sommige fouten herken je pas als je er een paar maanden later op terugkijkt. Door ze vooraf te benoemen, merk je ze eerder op.

  1. Te lang de collega willen blijven. Ben je doorgegroeid binnen je eigen team, dan wil je de goede verhoudingen niet kwijt. Maar wie geen enkel ongemakkelijk besluit neemt, verliest uiteindelijk het respect van juist die collega’s.
  2. Iedereen hetzelfde aansturen. Een ervaren medewerker heeft iets anders nodig dan iemand die net begint. Hoe je dat verschil maakt, lees je in het artikel over situationeel leidinggeven.
  3. Alles zelf willen beslissen. Uit onzekerheid trekt menig nieuwe manager besluiten naar zich toe die prima in het team genomen kunnen worden.

Geen van deze valkuilen is onoverkomelijk. Het verschil zit erin of je ze ziet en bespreekbaar maakt. Een leidinggevende die in het teamoverleg zegt “ik merk dat ik te veel zelf wil beslissen, spreek me erop aan”, wint daar vaak meer vertrouwen mee dan met een foutloos begin.

Veelgestelde vragen over je eerste 100 dagen als nieuwe manager

Moet ik als nieuwe manager mijn 100-dagenplan met mijn team delen?

In grote lijnen wel. Vertel je team in de eerste week dat je de eerste maand vooral gaat luisteren en daarna met voorstellen komt. Dat geeft rust en voorkomt speculatie. Je aantekeningen uit de gesprekken houd je voor jezelf.

Wat als er direct een crisis speelt bij mijn start?

Dan los je eerst de crisis op en begin je daarna aan je plan. Een acuut probleem laten liggen omdat je “nog in de luisterfase zit” werkt niet. Gebruik de crisis wel om te observeren: hoe reageert het team onder druk en wie neemt initiatief?

Hoe ga ik om met een collega die zelf op mijn functie solliciteerde?

Ga er vroeg het gesprek over aan, het liefst in de eerste twee weken. Erken dat het teleurstellend is en vraag wat diegene nodig heeft om goed verder te kunnen. Vaak is dit juist een sterke medewerker die je kunt betrekken bij verbeteringen.

Hoeveel quick wins zijn genoeg?

Twee tot drie is meestal voldoende. Het gaat er niet om hoeveel je verbetert, maar of het team merkt dat er is geluisterd. Eén goed gekozen verbetering die iedereen dagelijks voelt, doet meer dan een lange lijst kleine aanpassingen.

Wanneer weet ik of mijn eerste 100 dagen geslaagd zijn?

Kijk naar drie signalen. Medewerkers komen uit zichzelf met problemen en ideeën naar je toe. Je team kan in eigen woorden uitleggen wat de prioriteiten zijn. En je eigen leidinggevende herkent zich in je koers.

De eerste honderd dagen als nieuwe manager bepalen niet alles, maar ze zetten wel de toon. Wie eerst luistert, daarna een paar zichtbare verbeteringen doorvoert en pas dan richting en ritme neerzet, bouwt vertrouwen op dat lang meegaat. Een team dat zich gehoord voelt, gaat makkelijker mee in de keuzes die je daarna maakt.

Zie dit plan als vertrekpunt en pas het aan op je eigen situatie. Een nieuwe manager in een team van vijftien legt andere accenten dan iemand die drie ervaren specialisten aanstuurt. Blijf vooral terugkijken: wat heb je deze maand geleerd over je team, de organisatie en jezelf? Die gewoonte maakt je ook na dag honderd een betere leidinggevende.

Even sparren over jouw leiderschap?

Laat je gegevens achter, dan plannen we een impactcall van dertig minuten. We kijken waar jij staat, wat je wilt ontwikkelen en of SiET! daarbij past. Past het niet, dan zeggen we dat gewoon.

Reactie binnen één werkdag
← Terug naar kennisbank

Plan nu je impactcall

Dit artikel is geschreven door Edwin Webster, oprichter van SiET! LEIDERSCHAP. Edwin begeleidt al jarenlang ondernemers, directeuren en managers op topniveau in leiderschapstransformatie, met een sterke focus op verantwoordelijkheid, bewustzijn en duurzame impact.

Neem contact op
Ben jij de leider waarvoor SiET! is ontwikkeld?

Download de brochure en ontdek hoe SiET! leiders helpt groeien.

Direct beschikbaar als PDF